Rehabilitacja po endoprotezie biodra, kolana i barku
Jesteś po endoprotezoplastyce stawu biodrowego? Szukasz rehabilitacji po endoprotezie kolana? Rehabilitacja po endoprotezie biodra, kolana czy barku dostępna jest w Centrum Kompleksowej Rehabilitacji w Konstancinie-Jeziornie i w naszych przychodniach w Warszawie, Zielonce, Wrocławiu! Jesteśmy doświadczonym ośrodkiem, a rehabilitacją po endoprotezie zajmujemy się na co dzień. Nasza kadra to wykwalifikowani specjaliści z różnych dziedzin, dla których chęć niesienia pomocy drugiemu człowiekowi, w tym pomoc w radzeniu sobie z bólem, ograniczeniem zakresu ruchu, jest sprawą nadrzędną.
Spis treści
Staw kolanowy, biodrowy i ramienny są narażone na spore obciążenia, co z kolei może prowadzić do ich przeciążenia. Może także dojść do uszkodzeń mechanicznych – urazów czy kontuzji sportowych lub stanów zwyrodnieniowych. Nasilający się latami ból często jest nie do zniesienia, tkanka chrzęstna nieodwracalnie zniszczona, dlatego niezbędna jest operacja, która najczęściej polega na wszczepieniu endoprotezy stawu. Endoproteza to sztuczny element – w tym przypadku staw, który zastępuje lub wspomaga utraconą funkcję narządu – kończyny dolnej lub górnej. Endoproteza nie jest implantem ortopedycznym i nie jest usuwana nigdy z organizmu. Najczęściej stosowana jest w przypadku narządu ruchu, zwłaszcza stawu kolanowego, biodrowego, skokowego, a także ramiennego. Rehabilitacja po operacji jest niezbędna, aby pacjent mógł wrócić do pełnej sprawności.
Ćwiczenia, zalecenia i czas trwania rehabilitacji po endoprotezoplastyce
Właściwie i z sukcesem przeprowadzona operacja to jedynie początek do odzyskania komfortu i podniesienia jakości życia. Pacjenci, którzy z bólem w okolicach stawu kolanowego, biodrowego, czy ramiennego zmagają się od lat, muszą włożyć sporo pracy, aby wrócić do pełni formy. Prawidłowo opracowana i przeprowadzona rehabilitacja jest niezbędna. Czas trwania rehabilitacji zależy od metody operacyjnej, zastosowanej endoprotezy, zaangażowania pacjenta, jego wieku, sprawności fizycznej, aktywności ruchowej oraz ogólnego stanu zdrowia. Fizjoterapeuta wraz z lekarzem prowadzącym ustalają program rehabilitacji, który jest indywidualnie dostosowywany do pacjenta i jest dostosowany do etapów gojenia się tkanek miękkich. Rehabilitację można rozpocząć bezpośrednio po operacji, o ile lekarz nie zaleci inaczej. Wśród zaleceń pooperacyjnych ważne są także te związane nie tylko z rehabilitacją, ale także przestrzenią domową. Mieszkanie należy odpowiednio przygotować na przyjęcie pacjenta po endoprotezie stawu kolanowego, czy biodrowego. Dodatkowo zaleca się chodzenie z kulami i nie prowadzenie samochodu przez okres odciążania operowanej kończyny.
- Operacja wszczepienia endoprotezy to dopiero początek leczenia, a o efekcie końcowym w dużej mierze decyduje dobrze prowadzona rehabilitacja.
- Program usprawniania po endoprotezie trzeba dostosować do rodzaju stawu, techniki operacyjnej, etapu gojenia oraz możliwości pacjenta.
- Po endoprotezie biodra ważne są m.in. pionizacja, profilaktyka przeciwzakrzepowa, nauka chodu oraz odzyskiwanie zakresu ruchu i siły mięśniowej.
- Po endoprotezie kolana kluczowe są poprawa zakresu ruchu, odbudowa siły mięśniowej, stabilizacja stawu i stopniowy powrót do obciążania kończyny.
- Po endoprotezie barku rehabilitacja przebiega etapowo i ma na celu odzyskanie funkcjonalności barku oraz ograniczenie bólu i sztywności.
- Czas rehabilitacji bywa liczony w tygodniach i miesiącach, a jego długość zależy od wielu czynników, nie tylko od samego zabiegu.
- Po operacji trzeba zwracać uwagę na stan rany, obrzęk, gorączkę, duszność i inne objawy, które mogą wskazywać na powikłania.
- Pacjenci po endoprotezoplastyce mogą skorzystać z turnusu rehabilitacyjnego po endoprotezoplastyce, który wspiera wczesny etap powrotu do sprawności.
- Jeszcze przed planowaną operacją warto zadbać o odpowiednie przygotowanie organizmu; w CKR dostępny jest także turnus przedoperacyjny, który pomaga poprawić sprawność, lepiej przygotować się do zabiegu i ułatwia późniejszą rehabilitację po endoprotezoplastyce.
Rehabilitacja po endoprotezie stawu biodrowego
Rehabilitacja po endoprotezie stawu biodrowego zaczyna się od razu po operacji. Najważniejsze jest wprowadzenie działań przeciwzakrzepowych. Ważne jest także wzmocnienie mięśni, odzyskanie zakresu ruchu w stawie, nauka prawidłowego wzorca chodu, rozluźnienie i balans grup mięśniowych w okolicy operowanego stawu. Już na początku procesu rehabilitacji pionizuje się pacjenta. Następnie wprowadzana jest nauka prawidłowego poruszania się. Często na tym etapie wprowadzane są także ćwiczenia oddechowe, chodzenie przy balkoniku lub z kulami.
Zestaw ćwiczeń po operacji biodra obejmuje m.in. ćwiczenia izometryczne, elektrostymulację mięśni, stretching oraz ćwiczenia siłowe, które pozwalają na uniknąć utraty siły mięśniowej. Niezwykle ważne podczas całego programu rehabilitacyjnego są zajęcia z terapeutą manualnym, praca nad przywróceniem zakresu ruchu w stawie, ćwiczenia propriocepcji i równoważne.
W ostatniej fazie rehabilitacji wprowadzane do ćwiczeń są zaawansowane pomoce rehabilitacyjne (np. deski równoważne, bosu, trampolina) i urządzenia siłowe do ćwiczeń mięśni zginaczy i prostowników kolana, mięśni pośladkowych, wykonywany jest też trening funkcjonalny. Ćwiczenia powinny być wykonywane pod nadzorem fizjoterapeuty i indywidualnie dostosowane do etapu leczenia oraz możliwości pacjenta. Plan rehabilitacji powinien także uwzględnić potrzeby i oczekiwania pacjenta, np. chęć powrotu do sportu.
Operacja nie kończy leczenia. Po endoprotezie biodra, kolana i barku najważniejsze są regularna rehabilitacja, stopniowe zwiększanie aktywności i przestrzeganie zaleceń dotyczących obciążania, chodu oraz ćwiczeń. Zbyt szybkie działanie na własną rękę może utrudnić powrót do sprawności.
Rehabilitacja po endoprotezie stawu kolanowego
Rehabilitacja po endoprotezie stawu kolanowego ma na celu zwiększenie zakresu ruchu w stawie, polepszenie jego stabilności, odbudowanie siły mięśniowej. Rehabilitacja manualna, pionizacja pacjenta, chodzenie w odciążeniu mogą rozpocząć się następnego dnia po prawidłowo przeprowadzonej operacji. Początkowo ćwiczenia wykonywane są w izometrii (stymulacja mięśnia czworogłowego uda), ruch czynny zgięcia i wyprostu stawu kolanowego na szynie CPM.
Przykładowe ćwiczenia dla pacjentów po wstawieniu endoprotezy stawu kolanowego to np. ćwiczenia izometryczne połączone z elektrostymulacją mięśnia czworogłowego, czy też polegające m.in. na wciskaniu kolanem w podłoże specjalnej piłki rehabilitacyjnej.
Kilka tygodni po zabiegu (konkretny termin jest zależny od postępów pacjenta oraz zgody rehabilitanta) rozpoczynają się ćwiczenia stabilizacyjne tzw. propriocepcji, równoważne, ćwiczenia czynne z oporem, mające na celu poprawę siły prostowników i zginaczy kolana, mięśni pośladkowych. Bardzo istotna jest nauka chodu, praca nad zachowaniem prawidłowej osi kończyny, indywidualna terapia otaczających staw kolanowy tkanek miękkich z terapeutą manualnym.
Rehabilitacja po endoprotezie barku
Wszyscy pacjenci muszą mieć świadomość, że operacja to tylko początek drogi do pełnej sprawności. Rehabilitacja po endoprotezie barku jest nieodłączną częścią procesu leczenia. Pacjent nie może dopuścić do zaników mięśniowych.
Ćwiczenia pod okiem doświadczonego rehabilitanta powinny być rozpoczęte już kilka dni po prawidłowo wykonanym zabiegu. W niektórych przypadkach (np. w przypadku rekonstrukcji przyczepów mięśniowych) rehabilitacja może zostać wprowadzona dopiero po okresie unieruchomienia. Najważniejszym celem rehabilitacji jest przywrócenie funkcjonalności i komfortu życia, a nawet jego podniesienie poprzez wyeliminowanie dolegliwości bólowych w barku i okolicy (kręgosłup szyjny, piersiowy, łopatki, in.), obrzęku, ograniczenia zakresu ruchomości, z którymi pacjent musiał się zmagać czasem nawet od kilku lat.
Rehabilitacja przebiega wieloetapowo, a jej proces jest dopasowywany do kolejnych etapów gojenia się tkanek. Całość trwa 3-4 miesiące, jednak faktyczny czas zależy od techniki wykonanej operacji i wyboru protezy, wieku pacjenta, zaangażowania chorego oraz jego sumienności i świadomości. Do najpopularniejszych ćwiczeń i zabiegów po endoprotezie barku należą te, których zadaniem jest odtwarzanie zakresu ruchu w barku oraz stabilizacja całej obręczy barkowej. Osoby aktywne fizycznie przed zabiegiem operacyjnym, staramy się poprowadzić tak, aby mogły wrócić do uprawiania swojej ulubionej dyscypliny sportowej.
Rehabilitacja po endoprotezie – najczęściej zadawane pytania
Czy rehabilitacja po endoprotezie biodra, kolana i barku wygląda tak samo?
Kiedy zaczyna się rehabilitacja po endoprotezie?
Od czego zależy czas trwania rehabilitacji po endoprotezoplastyce?
Co jest najważniejsze po endoprotezie stawu biodrowego?
Jak wygląda rehabilitacja po endoprotezie kolana?
Czy po endoprotezie barku rehabilitacja też jest konieczna?
Czy po operacji można ćwiczyć samodzielnie?
Czy po endoprotezie trzeba korzystać z kul albo balkonika?
Jakie objawy po operacji powinny skłonić do pilnego kontaktu z lekarzem?
Źródła:
- Konnyu K.J. i wsp., Rehabilitation for Total Hip Arthroplasty: A Systematic Review, American Journal of Physical Medicine & Rehabilitation.
- Jette D.U. i wsp., Physical Therapist Management of Total Knee Arthroplasty, Physical Therapy.
- Bullock G.S., Garrigues G.E., Ledbetter L., Kennedy J., A Systematic Review of Proposed Rehabilitation Guidelines Following Anatomic and Reverse Shoulder Arthroplasty, Journal of Orthopaedic & Sports Physical Therapy.
- Kennedy J.S. i wsp., The American Society of Shoulder and Elbow Therapists’ Consensus Statement on Rehabilitation for Anatomic Total Shoulder Arthroplasty, Journal of Shoulder and Elbow Surgery.
- Evans J.T. i wsp., How Long Does a Hip Replacement Last? A Systematic Review and Meta-analysis of Case Series and National Registry Reports With More Than 15 Years of Follow-up, The Lancet.
